Zo maak je als middelbare school ruimte voor smartphonevrije leerlingen

Steeds meer ouders kiezen ervoor om het geven van een smartphone en sociale media aan hun kinderen uit te stellen. Als middelbare school kun je met een paar simpele maatregelen heel veel doen om leerlingen én ouders in deze transitiefase te helpen.

Met deze stappen bied je alle leerlingen – met én zonder smartphone – een veilig schoolklimaat, waarin rust, aandacht en echt contact centraal staan. 

  1. Scherp je smartphonebeleid aan: Weer smartphones uit school (of voer een ‘thuis of in de kluis’-beleid, ook tijdens pauzes en tussenuren), met duidelijke afspraken en consequente handhaving.

2. Maak duidelijk dat een smartphone op geen enkele manier nodig is op school. Dit is een hardnekkig misverstand onder veel ouders. Het helpt enorm als je dit communiceert naar zowel ouders als leerlingen. Dit kun je doen op meerdere plekken:

  • In een welkomstbrief aan nieuwe ouders en leerlingen
  • Tijdens de kennismakingsdagen voor brugklassers
  • Tijdens de open dagen van je school
  • In een brief naar alle ouders om nieuw beleid aan te kondigen

Leg uit waarom een smartphone niet past in een omgeving waar leren, concentratie en sociaal contact centraal staan, en hoe smartphonegebruik juist afbreuk kan doen aan deze doelen.

3. Informeer leerlingen en ouders over hoe praktische zaken op school zonder smartphone werken: benoem dat het leerlingvolgsysteem via een browser op een laptop toegankelijk is, dat roosterwijzigingen dus ook zonder smartphone bekeken kunnen worden, dat er alternatieven zijn voor digitale agenda’s (bijvoorbeeld papieren agenda), en een mededelingenbord in de hal of aula.

4. Ontmoedig het aanmaken van appgroepen bij aanvang van het nieuwe schooljaar. Maak leerkrachten ervan bewust dat het aanmaken van klassenappgroepen op WhatsApp niet inclusief is. Niet alle kinderen hebben meer een smartphone. Ook is de minimumleeftijd om een account te mogen aanmaken bij WhatsApp 13 jaar (dat zijn de meeste brugklassers niet). Denk na over andere manieren voor de klas om in contact te blijven, bijvoorbeeld via een groeps-emaillijst of een bellijst met telefoonnummers.

5. Zorg dat het thema smartphones besproken wordt met leerlingen, bijvoorbeeld tijdens de kennismakingsweek en in mentorlessen (of andere momenten die passen binnen jullie school). Normaliseer het niet hebben van een smartphone voor leerlingen. Besteed aandacht aan het feit dat er leerlingen zijn met én zonder smartphone, en voer het gesprek over hoe leerlingen op een inclusieve manier met die verschillen kunnen omgaan, zodat niemand zich buitengesloten voelt.

6. Adviseer ouders om het geven van een smartphone (tot 14 jaar) en toegang tot sociale media (tot 16 jaar) uit te stellen, en geef hierbij duidelijke onderbouwing waarom dit belangrijk is voor de ontwikkeling van kinderen. Je kunt ouders wijzen op onze ouderbeweging en onze lijst met alternatieven delen.

7. Maak een gezamenlijk statement met andere scholen in je scholenkoepel en/of de gemeente. Hierin kun je samen uitspreken waarom jullie toewerken naar een nieuwe norm op school, en ook ouders oproepen mee te doen. Zie hier het inspirerende voorbeeld van zo’n statement uit Arnhem.

8. Hang een bord aan de gevel met ‘deze school is smartphonevrij’. Daarmee draag je naar alle leerlingen uit dat school een smartphonevrije plek is. Je kunt het bord hier bestellen.

Download de A4 print-out

Download hier een handige print-out van dit stappenplan (A4 PDF), om op school te bespreken met collega’s, de MR of de scholenkoepel. Welke stappen kun je vandaag al zetten?