Montessori-basisschool De Binnenstad, Arnhem

‘Maak een stap voorwaarts en ondersteun ouders bij dit hele ingewikkelde onderwerp‘

Directeur Menno van Halem

---

De school

Montessori-basisschool De Binnenstad in hartje Arnhem, aangesloten bij Flores Onderwijs, heeft ruim 200 leerlingen. Menno van Halem is sinds augustus 2024 directeur van De Binnenstad en vertelt waarom zijn school recent koos voor een volledig smartphonevrij beleid op school.

Het probleem

Van Halem werkte eerder jarenlang als directeur in het voortgezet onderwijs, daar zag hij de negatieve gevolgen van de vroege introductie van de smartphone. ‘Iedere professional die betrokken is bij de opvoeding van kinderen moet zich bewust zijn van het negatieve effect van smartphones op kinderen. Ik vind dat wij daarom alles in het werk moeten stellen om een smartphonevrije basisschooltijd te begeleiden en ondersteunen.’

Voor de directeur was het al een zegen dat de smartphone overdag op de basisschool niet in beeld was, zoals in zijn jaren in het voorgezet onderwijs nog wel het geval was. De stap naar een volledig smartphonevrij beleid kwam na vragen van ouders. ‘Ik wilde ouders ondersteunen die met dit vraagstuk worstelen. Zij organiseerden zelf een ouderavond rond het thema smartphonevrij opgroeien. Daarna heb ik het ook besproken met het team, de MR en de leerlingenraad. Alle seinen stonden op groen, toen dacht ik: nu moet ik doorpakken.’

De aanpak

De basisschooldirecteur stelde een gedragsprotocol op waar docenten, leerlingen en ouders zich vanaf nu aan moeten houden: geen smartphone-gebruik meer in school of op het schoolplein. Ook docenten en ouders mogen hun smartphones niet meer zomaar gebruiken. Verder kunnen ouders het boek Smartphonevrij Opgroeien lenen en heeft de directeur het bordje met de tekst “Deze school is Smartphonevrij” besteld. ‘Daar maken we echt een moment van. De jongste kleuter mag het binnenkort ophangen, met het idee dat wanneer die in groep 8 zit het inmiddels normaal is om nog geen smartphone te hebben.’

Handhaven

De leerkrachten handhaven in de klas, op het schoolplein moeten vooral ouders nog leren om niet meer op hun smartphone te kijken. ‘Ik realiseer me dat het een ambitie is, er is nog een lange weg te gaan. Maar ik geef het goede voorbeeld en spreek mensen aan. Van de week de conciërge en vanochtend nog een ouder die aan het fotograferen was in de klas. Je moet ook echt staan voor je beleid.’

Maar met het nieuwe beleid komen ook nieuwe vragen op. ‘Ouders mogen volgens het nieuwe protocol alleen nog hun eigen kind fotograferen. Hoe doen we dat met festiviteiten als Sinterklaas? Ik heb nu besloten dat wij als school dan alleen nog mogen fotograferen en filmen. Dat delen we dan via het ouderportaal.’

Obstakels

Het grootste obstakel is toch de medewerking van ouders. ‘De ouders moeten begrijpen dat je dit beleid echt met de beste intenties uitzet.’ Het idee dat kinderen juist al op de basisschool moeten wennen aan de smartphone, wijst Van Halem resoluut van de hand. ‘Ik had ook leerkrachten hier die dat beweerden, die heb ik het boek van Thijs Launspach laten lezen. Ja, we moeten kinderen ermee leren omgaan, maar niet op deze jonge leeftijd. Die hersenen zijn er nog niet rijp voor.’

Een stap verder

Om het onderwerp met ouders en leerlingen te bespreken, zocht Van Halem contact met theatergroep Helder die vaker theater maakt rond opvoedkundige onderwerpen. ‘Zij gaan samen met een media-pedagoog op een ludieke en inhoudelijk manier dit gesprek op gang brengen door middel van een voorstelling voor ouders. Kinderen vanaf groep 6 mogen meekomen. Het idee is om dit iedere drie jaar te gaan doen zodat het gesprek met kinderen en ouders op gang blijft.’

Tegen basisschooldirecties die huiverig zijn om een volledig smartphonevrij beleid uit te dragen, wil Van Halem zeggen: ‘Maak een stap voorwaarts en ondersteun ouders bij dit hele ingewikkelde onderwerp. En wees niet bang voor de reputatie van je school, dat je als te belerend wordt ervaren. Ik denk juist dat het als iets positiefs wordt gezien door toekomstige ouders.’

Succesverhalen

Lees over de impact van een smartphonevrije school

Lees ook inspirerende voorbeelden van scholen en gemeentes uit het buitenland.
Heb je tips, suggesties of wil je meedenken over smartphonevrije scholen? Mail dan naar scholen@smartphonevrijopgroeien.nl.